حوزه / دهم ماه مبارک رمضان مصادف است با رحلت بانویی که اکثریت وقایع صدر اسلام با اسم ایشان عجین شده است و به طور قطع میتوان گفت اگر وجود مبارک حضرت خدیجه سلام الله علیها و همچنین حمایت های اجتماعی، عاطفی و اقتصادی این بانوی بزرگ اسلام نبود، رسول خدا در پیشبرد اهداف عالیه خود باید متحمل زحمات طاقت فرسایی میشد و چه بسا روند تثبیت، تقویت و گسترش دین اسلام به سادگی انجام نمی شد.
پیشینه اقتصادی حضرت خدیجه(س)
برای درک بهتر این موضوع باید پیشینه این بانوی بزرگ اسلام مورد واکاوی قرار بگیرد تا نتیجه مطلوب کسب شود چرا که حضرت خدیجه سلام الله علیها قبل از اینکه با نبی گرامی اسلام ازدواج نمایند به عنوان یک بانوی ثروتمند و کارآفرین و مسلط به امور تجاری در میان زنان مکه شناخته می شدند و در این خصوص یک چهره برجسته و نمونه اقتصادی بودند و روش های تجاری و مکتب اقتصادی ایشان تک وجهی و بر پایه تجارت تکاثری نبود بلکه تمام همت ایشان معطوف به تجارت و سرمایه گذاری کوثری خلاصه میشد.
حضرت خدیجه سلام الله علیها در خانوادهای ثروتمند و دارای اعتبار اجتماعی متولد شدند و پدر ایشان «خویلد بن اسد» از تاجران ثروتمند و بزرگ قریش بود به همین خاطر این پیشینه اقتصادی و اجتماعی بستری مناسب برای حضرت ایجاد کرد تا وارد دنیای تجارت شوند و موفقیت های تجاری زیادی را کسب نمایند که البته تلاش های اقتصادی حضرت نیز بی تاثیر نبود.
نقش محوری اموال حضرت خدیجه در پیشرفت دین اسلام
رسول گرامی اسلام در مورد نقش مهم و محوری اقتصادی اموال حضرت خدیجه سلام الله علیها می فرمایند «هیچ مالی هرگز به من سود نرسانید آن گـونه کـه ثروت خدیجه(س) برای من سود رسانید».
در تاریخ نیز مکرر ذکر شده است که حضرت خدیجه سلام الله علیها بعد از ازدواج تمام امور اموال خود را به نبی خدا واگذار و اختیارات تمامی اموال را به ایشان محول نمودند و در حقیقت تمام اموال خود را به رسول خدا بخشیدند که این گذشت و ایثار مالی در بزنگاه تاریخی بعثت و گسترش دین اسلام نقش بسزایی داشت چرا که رسول خدا نیز از همین اموال بدهکاران را از دیون بدهی آزاد و بردگان را با خرید به انسان های آزاده و فقرا و مساکین را بی نیاز می کردند و با این اقدامات مالی تالیف قلوب می کردند و جمعیت و پیروان دین اسلام را مضاعف و پایه های اجتماعی دین اسلام را محکم می نمودند.
در ماجرای محاصره اقتصادی (تحریم های ظالمانه) شعب ابی طالب تمامی ثروت حضرت خدیجه سلام الله علیها صـرف حمایت از محاصـره شــدگان شد و در شرایطی که مسلمین و نبی گرامی اسلام در نهایت سختی و فشارهای اقتصادی و تحریم بودند، اموال حضرت موجبات ایستادگی مسلمین را فراهم نمود و اگر این حمایت های مالی حضرت خدیجه سلام الله علیها نبود ممکن بود مسلمین نتوانند این تحریم ها را متحمل شوند و چه بسا این اتحاد و این ایستادگی دچار شکست می شد و شکوفایی دین اسلام تقلیل می یافت.
رمز موفقیت اقتصادی بانوی بزرگ اسلام
بخشی از ثروت حضرت از طریق پدرشان به ارث رسیده بود که اگر این ثروت راکد می ماند و در چرخه تجاری وارد نمی شد ممکن بود به زودی تمام شود اما حضرت خدیجه سلام الله علیها با تفکر و سبک اقتصادی که داشتند اموال خود را به صورت مضاربه به مردان امین و درستکاری سپردند که به سفرهای تجاری بروند و سود حاصله طبق قوانین مضاربه تقسیم نمایند.
رمز موفقیت های چشمگیر حضرت خدیجه سلام الله علیها در تجارت و کسب سودهای حاصله استخدام و به کارگیری افراد امین و با درایت بود که رسول خدا تنها نمونه ای از این افراد است چراکه طایفه قریش یک تشکیلات کارآمد اقتصادی داشت به همین خاطر دقت و ظرافت در امر تجارت می توانست در شکوفایی اقتصادی یک تاجر نقش مهمی داشته باشد.
نقش اقتصاد در برابر تحریم های دشمنان
با این تفاصیل می توان گفت ثروت حضرت خدیجه سلام الله علیها در راه گسترش ، تثبیت و تقویت دین اسلام نقش موثری را ایفا کرد، به ویژه زمانی که دشمنان دین اسلام با به کارگیری همه توان خود، از حربه تحریم اقتصادی نیز غافل نشدند و با ایجاد تنگناهای مالی و اقتصادی سعی داشتند مسلمانان را از انتخاب خود منصرف و پایه های دین اسلام را تضعیف کنند.
اما حضرت خدیجه سلام الله علیها نه تنها اقدام به ثروت اندوزی و اقتصاد تکاثری نکردند بلکه با مکتب اقتصاد کوثری و انفاق و ایثار مالی کاری کردند که برای همیشه در تاریخ اسلام ماندگار شدند.
تمامی اقدامات مالی حضرت خدیجه سلام الله علیها توانست دین اسلام را هم به مرحله شکوفایی برساند و هم زیرساخت های محکمی در برابر تهدیدات و تحریم های اقتصادی دشمنان ایجاد نماید که این مسئله امروزه نیز یک الگوی مناسب و کارآمد برای دولتمردان نظام اسلامی است که با تقویت نظام اقتصادی و رفع مشکلات اقتصادی می توانند کمر تحریم های ظالمانه را بشکنند و از بروز معضلات و نارضایتی های اجتماعی جلوگیری نمایند.
سجاد سلیمی
نظر شما